Laten we eerlijk zijn: alles klinkt in het Frans nét iets eleganter. Zelfs een boek over modderige straten, natte pakhuizen en mannen die klagen over het weer krijgt daar vanzelf cachet. Wie mijn boek Deshima heeft gelezen, weet dat het eilandje voor de kust van Nagasaki een Nederlandse handelspost was. Nederlands dus. Punt.

Maar nu blijkt er in Frankrijk een prachtige bespreking van mijn boek te zijn verschenen, op een literatuurwebsite nog we In het Frans. En eigenlijk is dat zo gek nog niet.

Want wie denkt dat Deshima uitsluitend Nederlands was, vergist zich.

Neem Philipp Franz von Siebold. Hij werkte op Deshima, bezocht in Osaka een kabuki-voorstelling en was zo enthousiast dat hij later, terug in Europa, een Franse vertaling maakte van Imoseyama onna teikin van Chikamatsu Hanji. Japans toneel, in het Frans vertaald door een Duitser in Nederlandse dienst. Internationaler wordt het niet. En het wordt nog mooier. De Franse schrijver Alphonse Daudet reisde speciaal naar München om Siebold over dat stuk te spreken. Het leidde tot de novelle L’Empereur aveugle. Deshima als inspiratiebron voor Franse literatuur – wie had dat gedacht? Een eilandje van nog geen tweehonderd meter lang, en toch literair exportwaardig.

Ook op het eiland zelf klonk meer Frans dan je zou verwachten. Siebold fluisterde eens zijn opperhoofd De Sturler geestige opmerkingen toe in het Frans, zodat Japanse gasten die zich in ouderwetse Hollandse kostuums hadden gestoken, hen niet konden volgen. Er werden Franse boeken gelezen, woordenboeken meegenomen of overgekocht uit nalatenschappen.

Franse lessen werden gegeven aan Japanners, zoals door opperhoofd Doeff, die zelfs een uitgebreide Franse woordenlijst in vier delen voor hen samenstelde. Siebold oefende bij zijn aankomst op Deshima dagelijks zijn Frans bij opperhoofd Sturler en kreeg ondertussen van hem ook Nederlandse dictees.

Deshima was officieel Nederlands. In de praktijk was het een talige mengelmoes: Nederlands, Japans, Frans, Duits, Engels, Portugees, Maleis — alles door elkaar, zolang het de handel, de nieuwsgierigheid of de afleiding maar diende.

Misschien past het dus eigenlijk heel goed dat mijn boek nu in Frankrijk wordt besproken. Blijkbaar had Deshima altijd al een zwak voor de Franse taal.

En geef toe: in het Frans klinkt zelfs Dejima een beetje als een salon.